Lydfil

Høyr teksten om:

Gustine Hjelmeland

Galleri

Hjelmeland skule i midten av 1920-åra.

Hjelmeland skule i midten av 1920-åra. Foto lånt ut av Marta Aase Viken.

Anna og Gustina. Foto Geirmund J. Aase

Anna og Gustina. Foto Geirmund J. Aase

Gustine og Anna i hagen. Foto lånt ut av Norunn Lunde Furnes

Gustine og Anna i hagen. Foto lånt ut av Norunn Lunde Furnes

Anna og Gustina i stova. Foto lånt ut av Norunn Lunde Furnes

Anna og Gustina i stova. Foto lånt ut av Norunn Lunde Furnes

Musikklaget Heimly.  Foto lånt ut av Norunn Lunde Furnes

Musikklaget Heimly. Foto lånt ut av Norunn Lunde Furnes

 

Ei erindring

Gustine Hjelmeland – ei erindring

Av Marta Aase Viken

Vi kalte henne Gustina. Ho har vore eit samlingspunkt i grendene Hjelmeland, Aase og Bringeland. Dette på grunn av Heimly bedehus som ho let byggje. Men også sidan ho var lærar i grendaskulen her.

Gustina skapte eit miljø kring bedehuset, der dei fleste deltok, i alle fall på barnefesten og ungdomsfesten med jul. Likeeins 17. mai-festen og basarane. Mange gjekk også på møta med tilreisande talarar frå Misjonssambandet, Det Norske Misjonsselskap, Israelsmisjonen og også andre misjonsgreiner. Alle dei ulike misjonane var like velkomne. Det viktigaste var den kristne bodskapen. Men ho var også oppteken av å støtte desse ulike misjonsgreinene med pengegåver.

Gustina levde og anda i den kristne trua. Med bibellesing, bøn og vitnemål. Eg kan hugse at eg høyrde Gustina bad høgt i klasserommet då vi kom på skulen, om dette var ein gong, eller fleire gonger, kan eg ikkje hugse. Ser føre meg at ho låg på kne. Hugsar også at ho kom på besøk heime for å opplyse om arrangement eller andre oppgåver.

Gustina var flink til å gje oppgåver til oss borna. Sidan eg spelte orgel, så fekk eg lære å spele akkordar til barnemusikklaget. Etter kvart fekk eg også spele til juletregangen, og til fellessongen på møte. Eit musikkstykke til å begynne med på ei tilstelling vart eg også bedt om.

Etter eg vart vaksen fekk eg oppgåve i sundagsskulen og med leiing av barnefesten. Eg ser føre meg då eg sat i stova hennar for å få detaljane i barnefesten nedskrivne. Slik at:

Velkomsttala som alltid hadde vore med, skriven av Gustina og opplesen av eit av dei eldste barna, framleis kunne vere med. Men no forfatta av underskrivne.

Barneposten til dei som ikkje var begynt på skulen kunne ha sin faste plass. Dette var kort som dei eldre borna laga.

Juletregang føre programmet…

Talekor, barnemusikklaget, opplesingar, tale.

Desse innslaga heldt også fram etter mi tid, så Gustina skapte tradisjonar. Gustina hadde ei veldig fin og særmerkt handskrift. Ho spelte orgel.

Det var viktig med denne samlingsstaden i grenda som ho skapte. Mange har gode minne å ta med seg. For min del kan det nok hende eg fekk litt for mange oppgåver. Særleg i vaksen alder. Det blei eit travelt liv, men eg burde sjølv kunne sett mi begrensning. Vi voks opp i ei heilt anna tid enn no. Mange rammer rundt livet som gjorde oss trygge, men kanskje også litt ufrie.

I alle fall var Gustina eit menneske som ville oss vel, og ho gjorde ei stor og god gjerning i det ho såg som sitt kall.

Kjelder

Kjelder:

Om Gustine Gabrielsdotter Hjelmeland

Gustine Hjelmeland, pÜ ulÜ copy

Gustine Hjelmeland. Foto: Privat, ukjend fotograf

- Med misjon og læraryrket som kall

Gustine Gabrielsdotter Hjelmeland (1895-1984) var yngst i ein syskenflokk på seks, som vaks opp på Indre Hjelmeland i Gaular, nær det som no er Førde lufthamn.  Mora Nille døydde då Gustine var ung. Ikkje alle jenter fekk utdanning i denne tida, men Gustine fekk reise til lærarskulen i Volda. Gjennom eit langt liv som grendaskulelærar var det tydeleg for alle at Gustine såg på lærargjerninga som eit kall.

Lærar og omsorgsperson
Gustine vart lærar for elevane frå Bringeland, Hjelmeland og Åse og gjorde eit sterkt inntrykk som lærar og omsorgsperson.  Barna som kom ekstra tidleg på skulen kunne merke at Gustine låg på kne og bad høgt for elevane.

Gustine var ei staseleg kvinne, kledde seg anstendig og enkelt og hadde langt kastanjebrunt hår som ho fletta i ein ring rundt på hovudet. Ho var interessert i litteratur, abonnerte på tidsskrift og aviser og var samfunnsengasjert. Som lærar i ei årrekkje på same skulen, tok ho del i familiane sine gleder og sorger. Ho kunne ta med elevar og vitje dei som var einsame i bygda.

Då Bygstad sentralskule vart bygd, vart grendaskulane nedlagde og Gustina arbeidde dei siste yrkesaktive åra sine på nyeskulen. Fleire hugsar henne med sykkelen opp bakkane frå Eide til heimen på Hjelmeland der ho budde med systera Anna, som var ti år eldre.

Misjonskvinne og leiar
Brørne til Gustine flytta ut og garden vart skøytt over på systera Anna i 1922. Etter at faren døydde i 1937, vart garden seld og Heimly bygd – eit staseleg hus som gav plass både til bustad for systrene, hybel på loftet og eige bedehus med møtesal og småsal. At to einslege kvinner bygde eit så stort hus, var imponerande. Då Heimly vart innvigd som bedehus i september 1940, var det allereie ein viktig samlingsstad for musikklaget. Bedehuset hadde ein stor aktivitet der omreisande forkynnarar frå ulike misjonsgreiner alltid var velkomne.
Gustine starta Hjelmeland indremisjonslag, Heimly, 9.mars 1940. Ho var leiar for styret i ei årrekkje, dreiv sundagsskulen og kvinneforeininga og starta opp med tradisjonsrike samlingar som barnefest og ungdomsfest ved juletider, 17.mai fest og basarar. I tillegg gledde Gustina mange brudepar med prologane sine og markerte seg som ein leiar det vart lytta til.

Lenge før Gustine døydde i 1984 testamenterte ho Heimly til indremisjonen. Bygningen vart brukt som bedehus heilt fram til 2010 då det vart selt og aktiviteten flytta til Bygstad bedehus.

 

Creative Commons-lisens
Teksten er lisensiert med ein Creative Commons Navngivelse-DelPåSammeVilkår 3.0 Norge lisens.