Audhild Viken. Foto: Knut Uppstad/Stavanger aftenblad

Audhild Viken. Foto: Knut Uppstad/Stavanger aftenblad

- Pioner for marknadsføring og omsetnad av husflidsvarer

Audhild Viken (1915-2000) vaks opp på garden Fossheim i Jølster, der mor hennar, Olina Fossheim, var kjend som ei kjelde til kunnskap om og samlar av tradisjonell klednad. Audhild organisererte etter kvart eit stort nettverk av medarbeidarar og utvikla eit salsapparat gjennom Audhild Vikens Vevstove, den største turisthandelsverksemda i Noreg.

Å gripa sjansen
I ei tid då mange vende ryggen til det tradisjonelle og til dei norske husflidstradisjonane, ville Audhild ta vare på og spreia desse. Ho starta i det små med å byte vevnad mot andre varer i Bergen. Dette fekk fleire til å forstå at husflidsvarer framleis hadde ein stor verdi.

Under krigen 1940–45 vart det god marknad for vevnader på grunn av mangel på tekstilartiklar. Like etter krigen kom andre varer som utkonkurrerte vevsakene ei tid. Tidleg i 1950-åra tok omsetnaden seg opp att. Audhild starta vevstove og etablerte firmaet Audhild Vikens Vevstove på Skei i Jølster i 1950. Litt etter vart ektemaken arbeidsufør, og Viken vart eineforsørgjar av familien med mann og to søner.

Organisert produksjon og omsetnad
Med rikeleg tilgang til heimeproduserte husflidsprodukt reiste Audhild rundt med varer i kofferten. Salsturneane gjekk fyrst med rutegåande transport, med båt, til fots, på sykkel og moped, og etter kvart med bil. Dei omfatta etter kvart heile Sør-Noreg. Ofte var det slekt eller vener som tilbaud overnatting. Interessa for produkta ho baud fram var stor, og salet auka sterkt. Ho hadde ei tid over 200 deltidsengasjerte vevarar frå store delar av Sunnfjord.

For kvinnene som produserte for Audhild var dette vart ei viktig attåtinntekt. Svært mange var husmødrer som ikkje hadde arbeid utanfor heimen, og for dei var husflidsproduksjonen og inntekta kjærkomen.

Audhild greidde å organisere produksjon og omsetnad slik at produksjon av husflidsvarer kunne bli ein leveveg for mange i utkant-Noreg. Ho har vore ei føregangskvinne for det som i dag er eit viktig slagord i husflidsarbeidet: «Frå tradisjon til næring».

Turisthandel
Viken tilsette etter kvart faste medarbeidarar og måtte sjølv slutta å veve for å ta seg av drifta av firmaet, og ikkje minst val av nye mønster og fargar i produkta. Utsalet på Skei vart utvida etter kvart og trekte til seg den aukande turiststraumen i Noreg. Turisthandelen auka sterkt framover mot tusenårsskiftet. I sommarsesongen er utsalet på Skei no ein fast stoppestad for turistbussar frå mange land og turistar frå alle verdsdelar.